Wanneer we een trui van een paar euro kopen, vragen we ons zelden af hoe het mogelijk is dat die zo weinig kost. Het antwoord is bijna altijd dat iemand ergens in de keten veel minder betaald krijgt dan diegene verdient.
Vandaag proberen we de prijs van een kledingstuk echt uiteen te zetten: waar gaat uw geld naartoe in fast fashion, en waar gaat het naartoe in de korte Italiaanse keten die we voor Lanaioli hebben gekozen.
Het probleem: wie weinig verdient en wie veel verdient
Uit een analyse van Oxfam Australië, uitgevoerd samen met Deloitte, blijkt dat gemiddeld slechts 4% van de winkelprijs van een in Australië geproduceerd kledingstuk terechtkomt bij degene die het maakt: bij een T-shirt van 10 dollar is dat ongeveer 40 cent. In Bangladesh, een van de belangrijkste productielanden ter wereld, daalt dit aandeel naar 2%, waarbij werknemers soms slechts 33 cent per uur verdienen.
Bij een T-shirt dat voor 25 dollar wordt verkocht, schat hetzelfde onderzoek de arbeidskosten in de fabriek op ongeveer 1 dollar, tegenover ongeveer 75 cent alleen al voor transport en douanerechten: de rest van de prijs wordt verdeeld over materialen, tussenpersonen, het merk en de winstmarge van de detailhandel, die bijna altijd de grootste kostenpost blijft.
Het loonverschil verklaart een groot deel van dit verschil: in Frankrijk ligt het minimumloon rond de 1.800 euro bruto per maand, tegenover een equivalent van ongeveer 100 euro per maand in Bangladesh en 150 euro in Vietnam.
Het is dan ook niet verrassend dat arbeidskosten volgens gegevens van gespecialiseerde modebladen tot 72% van de productiekosten kunnen uitmaken van een kledingstuk dat volledig in Frankrijk wordt gemaakt, tegenover ongeveer 20% wanneer hetzelfde kledingstuk in Bangladesh wordt geproduceerd: niet omdat het werk anders is, maar omdat degene die het uitvoert radicaal anders wordt betaald.
De keuze voor een korte keten: minder stappen, meer transparantie
Met Lanaioli hebben we de tegenovergestelde richting gekozen: een korte Italiaanse keten, waarin elke stap - van het fokken van merinoschapen tot het wassen en kaarden van de wol, en van het spinnen tot het ambachtelijke atelier dat het kledingstuk maakt - op Italiaans grondgebied plaatsvindt, met werknemers die volgens Italiaanse normen worden betaald.
Dat betekent onvermijdelijk een hogere eindprijs dan die van een vergelijkbaar fastfashionkledingstuk.
Maar het betekent ook dat de waarde die u voor een Lanaioli-kledingstuk betaalt niet verdwijnt in een keten van tussenpersonen en internationaal transport: het grootste deel blijft op Italiaans grondgebied, ten goede van degenen die de wol produceren, bewerken en tot een afgewerkt kledingstuk verwerken.
Het gaat niet alleen om een abstracte economische kwestie: het is het verschil tussen een systeem steunen dat berust op lonen die volgens verschillende internationale analyses ver onder wat in de belangrijkste productielanden als een "waardig loon" wordt beschouwd blijven, en een systeem steunen waarin werknemers worden betaald volgens de Italiaanse bescherming en arbeidsovereenkomsten.
Minder kopen, maar beter begrijpen
We vragen u niet om op goed vertrouwen aan te nemen dat een korte keten om legitieme redenen meer kost: we vragen u om naar de cijfers te kijken.
Wanneer een kledingstuk heel weinig kost, is die lage prijs door iemand ergens in de keten betaald - bijna altijd door degene met de minste onderhandelingsmacht om die prijs te weigeren.
Kiezen voor een Lanaioli-kledingstuk betekent niet alleen kiezen voor een soort wol of garen: het betekent ervoor kiezen om te weten waar het geld dat u uitgeeft daadwerkelijk naartoe gaat.
