Als we zouden moeten raden hoeveel kledingstukken we elk jaar kopen, zouden we het aantal waarschijnlijk onderschatten. Fast fashion heeft de aankoop van een nieuw kledingstuk zo snel en goedkoop gemaakt dat die bijna onzichtbaar is geworden: een paar euro, één klik, en binnen enkele dagen wordt het pakket thuisbezorgd. Maar achter die schijnbare lichtheid gaat een enorm grondstoffenverbruik schuil, en de cijfers vertellen, wanneer je ze op een rij zet, een verhaal dat de moeite waard is om te kennen.
Hoeveel kopen we in Europa en Italië?
Volgens gegevens van Cascale, een internationale alliantie voor duurzaamheid in de textielsector, koopt iedere Europese consument gemiddeld 42 kledingstukken per jaar: bijna één nieuw kledingstuk per 8 à 9 dagen. Dat sluit aan bij de bevindingen van het Europees Milieuagentschap (EEA): in 2022 bedroeg het verbruik per inwoner van kleding, schoenen en huishoudtextiel in de Europese Unie 19 kg per persoon, een historisch record en een stijging van 13% ten opzichte van 2019, vooral als gevolg van schoenen (+38%).
Ook Italië vormt daarop geen uitzondering. Volgens een onderzoek van Stileo (Fashion Research 2024), uitgevoerd door het Piepoli-instituut voor Udicon, heeft 63% van de Italianen minstens één keer kleding gekocht via platforms voor ultra fast fashion, en noemt 66% de lage prijs als belangrijkste motivatie. Deze cijfers laten zien dat het om een wijdverbreide consumptiegewoonte gaat, aangewakkerd door collecties die voortdurend worden vernieuwd en prijzen die elke weerstand tegen impulsaankopen moeten wegnemen.
Hoeveel gooien we weg?
Als het kopen toeneemt, volgt ook het weggooien hetzelfde ritme. Volgens de meest recente gegevens van ISPRA wordt in Italië jaarlijks ongeveer 900.000 ton stedelijk textielafval geproduceerd, goed voor circa 15 kg per inwoner (tegenover een Europees gemiddelde van 16 kg volgens dezelfde bron, of 12 kg volgens schattingen van Cascale: de cijfers verschillen enigszins afhankelijk van de methode, maar de kern blijft hetzelfde). Van dit afval wordt in Italië 81% nog altijd verbrand of gestort, terwijl slechts ongeveer 19% gescheiden wordt ingezameld — een aandeel dat lager ligt dan het Europese gemiddelde, dat op ongeveer 22% wordt geschat.
Het misschien wel meest verrassende gegeven heeft echter betrekking op kledingstukken die niet eens worden gedragen: volgens schattingen van het EEA wordt tussen de 4% en 9% van de in Europa verkochte kleding vernietigd zonder ooit te zijn gebruikt, goed voor in totaal 264.000 tot 594.000 ton per jaar aan kleding, accessoires en schoenen. Kledingstukken die zijn geproduceerd en vervoerd, maar nooit echt in iemands kledingkast terechtkomen.
De verborgen prijs van een goedkoop kledingstuk
Elke trui of elk T-shirt van een paar euro verbergt een kostenpost die niet op de kassabon staat: water en energie voor de productie, vaak synthetische grondstoffen afkomstig uit aardolie, lange internationale transporten en CO2-uitstoot. Volgens Cascale is de wereldwijde textielindustrie verantwoordelijk voor ongeveer 1 gigaton koolstofdioxide per jaar. Daar komt het minder bekende, maar minstens zo belangrijke probleem bij van microplastics die bij elke wasbeurt uit synthetische stoffen vrijkomen en in rivieren en zeeën terechtkomen.
Dit is een model dat werkt zolang we alleen naar de aankoopprijs kijken, maar niet langer houdbaar is zodra we de volledige levenscyclus van een kledingstuk in ogenschouw nemen: van productie en kort gebruik tot en met de verwerking als afval.
Het antwoord van Lanaioli: minder kopen, beter kiezen
Wij van Lanaioli geloven dat er een andere manier van kleden bestaat, en juist uit deze cijfers komt onze filosofie voort. We produceren geen wegwerpcollecties: we werken met merinowol uit een korte keten, afkomstig van veehouderijen in Midden-Italië, en met geregenereerde garens, om de behoefte aan nieuwe grondstoffen en de lange transporten die het milieu belasten bij de bron te verminderen. Elk kledingstuk wordt gemaakt door Italiaanse ambachtslieden, ontworpen om jaren mee te gaan in plaats van slechts enkele weken, en wanneer dat nodig is bieden we een reparatieservice aan om de levensduur nog verder te verlengen.
“Minder kopen, maar beter kiezen” is voor ons geen slogan, maar een duidelijke en concrete koers: het betekent kiezen voor één kledingstuk dat lang meegaat in plaats van tien kledingstukken die al snel bij het textielafval belanden, echt weten waar de wol die we dragen vandaan komt en uiteindelijk de waarde en waardigheid teruggeven aan een alledaagse handeling als kleding aantrekken. Als de cijfers van fast fashion ons het probleem duidelijk laten zien, is het goede nieuws dat de oplossing al in de handen van ieder van ons ligt, te beginnen bij de volgende aankoop.
Bronnen:
- Verbruik per persoon van kleding, schoenen en huishoudtextiel — Europees Milieuagentschap
- Textielafval: in de EU belandt bijna 80% op de stortplaats — Circular Economy Network
- “Dat zou een enorme vergissing zijn”: Fashion Alliance vreest afzwakking van milieuwetgeving — Euronews
- Mode: hoeveel Italianen kopen bij fastfashionwebsites? — TeleAmbiente
